Het Arctisch Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen krijgt van de Europese Unie een subsidie van EUR 350.000 voor een onderzoek naar de kwetsbaarheid van de arctische toendra's op Spitsbergen. Dr. Maarten Loonen en drs. Richard Ubels zullen met name de effecten van de temperatuurverhoging onderzoeken en van de toenemende begrazing door brandganzen en kleine rietganzen. Het Groningse onderzoek maakt deel uit van het EU-onderzoeksprogramma Fragility of Arctic goose habitat: impacts of land use, conservation and elevated temperature, waaraan dertien Europese onderzoeksinstituten in zes landen drie jaar lang zullen deelnemen.
Hoe kwetsbaar zijn de Arctische toendra's en hoe groot is de schade
die de daar broedende ganzen veroorzaken? Door een veranderende
landbouw en allerlei beschermingsmaatregelen zijn de
ganzenpopulaties op het noordelijk halfrond de laatste decennia
geweldig gegroeid. In Canada heeft overbegrazing door ganzen
inmiddels plaatselijk geleid tot verwoestijning van de toendra's;
wat voor de Amerikaanse Senaat reden was de jacht op sneeuwganzen
radicaal te vergroten. Loonen verwacht dat het in Europa niet zo'n
vaart zal lopen, maar voor de Europese Unie is de situatie wel de
aanleiding voor het onderzoek.
Noordelijkste dorp ter wereld
De Rijksuniversiteit Groningen doet al vele jaren onderzoek aan
ganzen, zowel in Nederland als langs de trekroute en in de
arctische gebieden. Loonen onderzoekt sinds 1990 brandganzen die op
Spitsbergen broeden. Het is een gedetailleerd onderzoek naar de
factoren die bij de brandgans de populatie reguleren. Loonen
vertoeft hiervoor iedere zomer enkele maanden in het noordelijkste
dorp van de wereld, Ny-Ålesund op Spitsbergen, dat zowel op 1000 km
van de Noordkaap in Noorwegen als van de Noordpool ligt. De
brandganzenpopulatie op Spitsbergen telt nu 25.000 individuen, maar
in 1943 waren er nog maar een kleine 400. In Loonens
onderzoeksgebied, waar het eerste broedpaar gesignaleerd werd in
1982, stabiliseert de populatie zich inmiddels al enkele jaren rond
1500 ganzen, waarmee de draagkracht van het gebied is bereikt.
Uit het ei
Om inzicht te krijgen in het effect van overbegrazing op de
toendravegetatie voeren Loonen en Ubels de komende drie jaar een
groot experiment uit met ganzen die, vanaf dat zij uit het ei
kruipen, opgroeien met de onderzoekers en deze overal volgen omdat
zij denken dat de onderzoekers hun moeder zijn. Zodra de sneeuw
smelt - midden juni - gaat het experiment beginnen. /FC
Noot voor de pers
Nadere informatie: dr. Maarten Loonen, e-mail:
m.j.j.e.loonen@biol.rug.nl, tel. 06-205 507 16 (mobiel), (050)363
68 34 (secretariaat Arctisch Centrum)
Onderzoek
Promotie