Nieuw-Vlaamse Alliantie


N-VA legt splitsing Brussel-Halle-Vilvoorde op onderhandelingstafel regeringsvorming (07/03/03)

Na het arrest van het Arbitragehof inzake de kieshervorming verklaarden diverse politici van de meerderheid (o.a. de ministers Vandenbroucke en Dewael) zich plots groot voorstander van een splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde. De eis zou zelfs op tafel moeten komen bij de regeringsonderhandeling.

De meerderheidspartijen VLD, SP.A en Agalev kampen evenwel met een kort geheugen. De splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde staat in het Vlaams regeerakkoord als een van de hervormingen die reeds "in de eerste helft van de legislatuur" diende gerealiseerd te worden. Er kwam niets van in huis. Meer nog, de Vlaamse meerderheidspartijen lieten in het federale kieshervormingsakkoord uitdrukkelijk opnemen dat het arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde ongewijzigd behouden moest blijven.

Maar liever een late bekering dan geen bekering.

Gezien de politieke bereidheid aan Vlaamse zijde, wil de N-VA dat er zo snel mogelijk een einde wordt gemaakt aan de toestand waarbij Franstalige inwijkelingen in het Vlaamse Halle-Vilvoorde kunnen stemmen voor Franstalige partijen. Daarentegen kan geen enkele Vlaming in Waals-Brabant kiezen voor een Vlaamse partij. Niet alle Belgen zijn dus gelijk voor de wet.

Daarom werkte de N-VA een nieuw wetsvoorstel uit waardoor het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde gesplitst wordt en twee nieuwe provinciale kieskringen, Vlaams-Brabant en Waals-Brabant, worden opgericht.

Met het N-VA-voorstel wordt de band tussen Vlaanderen en Brussel behouden. In Brussel - en in Brussel alleen - hebben de kiezers de keuze tussen een Vlaamse of een Franstalige lijst. Daarnaast gaan er met het N-VA-voorstel geen Vlaamse zetels verloren .

De N-VA zal het voorstel voorleggen aan alle Vlaamse partijen en vraagt hen om het rechtlijnig te verdedigen bij de onderhandelingen over de komende regeringsvorming
. Zo kunnen VLD, SP.A en Agalev eindelijk het Vlaams regeerakkoord uitvoeren dat ze plechtig ondertekend hebben. En zo krijgen we eindelijk ook een provinciale kieskring Vlaams-Brabant net als in de rest van het land. Iedereen gelijk voor de wet.

1. Een horizontale splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde

De scenario's die momenteel circuleren m.b.t. de splitsing van het kiesarrondissement B-H-V gaan verkeerdelijk uit van een verticale splitsing. Hierdoor worden de Brusselse Vlamingen in een aparte kieskring Brussel volledig aan hun lot overgelaten en halen ze maximaal - in geval van één gezamenlijke Vlaamse lijst - twee zetels. De N-VA bepleit daarentegen een horizontale splitsing in een kieskring Vlaams-Brabant (Brussel-Halle-Vilvoorde en Leuven) en Waals-Brabant (Brussel-Nijvel). De Brusselaars, en zij alleen, kunnen dan kiezen of ze hun stem uitbrengen op een Vlaamse dan wel op een Franstalige lijst. Zo blijft de band tussen Brussel en Vlaanderen volledig behouden.

2. Waarom splitsen?

2.1. Ongelijkheid 1

De eis tot splitsing van de huidige kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde is al enkele decennia oud en geniet even lang een brede steun bij de Vlaamse publieke opinie.

Het behoud van de huidige kieskring betekent immers de instandhouding van een discriminatie ten aanzien van de Vlaamse bevolking. De Franstalige lijsten voor Senaat, Europees parlement en de Kamer van Volksvertegenwoordigers worden tot diep in Vlaanderen aan de kiezers voorgesteld.

Van Overijse en Beersel tot Londerzeel en Steenokkerzeel kunnen Franstaligen in het Vlaamse, eentalige Halle-Vilvoorde stemmen voor Franstalige lijsten, terwijl geen enkele Vlaming in Wallonië kan kiezen voor Vlaamse kandidaten
. Voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers is elke Franstalig-Brusselse kandidaat tegelijk ook kandidaat voor meer dan de helft van de provincie Vlaams-Brabant, een gebied met 560.000 inwoners, bijna zoveel als de provincies Luxemburg en Waals-Brabant samen.

Zowel binnen als buiten de Vlaamse Beweging werden talloze initiatieven genomen om de splitsing dichterbij te brengen. Ook vanuit politieke hoek werden door diverse partijen verschillende voorstellen gelanceerd.

Zo was er het wetsvoorstel "houdende splitsing van het kiesarrondissement Brussel" van 3 december 1971, ingediend door de senatoren J. Bascour, J. Pede, H. Vanderpoorten, P. De Clerq, F. Boey en J. Daems, allen behorend tot de toenmalige Vlaamse liberale partij, PVV.

Recenter ondertekenden o.a. de senatoren Fred Dielens (SP), Jan Van Erps, G. Cardoen (CVP) en J. Platteau (VLD) op 24 maart 1995 een motie m.b.t. de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde met de belofte om terzake een wetgevend initiatief te nemen en te verdedigen binnen de eigen partij.

2.2 Integratie

Aangezien de Franstalige inwijkelingen in het Vlaamse Halle-Vilvoorde kunnen blijven stemmen voor Franstalige partijen, weigeren heel wat van hen zich te integreren in de Vlaamse gemeenschap. Zij worden in deze houding in woord en daad gesteund door de Franstalige partijen die zo bijkomende stemmen willen ronselen.

2.3 Ongelijkheid 2: overal provinciale kieskringen

De kieshervorming introduceert overal in België provinciale kieskringen, behalve voor Brussel-Halle-Vilvoorde, Leuven en Nijvel. Zo blijft voor welgeteld een vijfde van de Belgische bevolking een uitzonderingsregime gelden. De N-VA trekt met voorliggend wetsvoorstel de logica consequent door voor de provincies Vlaams- en Waals-Brabant.

2.4 Vlaams regeerakkoord

In het Vlaams regeerakkoord uitten VLD, SP (nu SP.A), Agalev en VU (nu N-VA)

partijen de uitdrukkelijke wens om "in de eerste helft van deze legislatuur" over te gaan tot de realisering van "de horizontale splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde" (Een regering voor de Vlamingen, Vlaams regeerakkoord, Brussel, 13 juli 1999, pp.14-15).

In zijn regeringsverklaring stelde de minister-president van de Vlaamse regering daarenboven uitdrukkelijk: "Alle partijen van deze coalitie die ook in de federale regering vertegenwoordigd zijn, engageren zich dan ook om de afspraken van het Vlaams Regeerakkoord inzake institutionele vernieuwing consequent te verdedigen op het federale niveau. Het Regeerakkoord bevat een stevig uitgewerkt overzicht van hervormingen die snel doorgevoerd kunnen worden en van noodzakelijke hervormingen waarvoor een diepgaander overleg noodzakelijk is. De Vlaamse meerderheidspartijen gaan de verbintenis aan om zich op federaal niveau met overtuiging en gezamenlijk in te zetten voor de realisatie ervan."

2.5 (Grond)wettelijke bezwaren opruimen

Het N-VA-voorstel komt zowel rechtstreeks als onrechtstreeks tegemoet aan verschillende bemerkingen van de Raad van State, geformuleerd in advies nr. 33.402/4 en van het recente arrest nr. 30/2003 van het Arbitragehof.

3. Hoe splitsen?

3.1 Met behoud van de Vlaamse zetels

De N-VA wenst de huidige verhoudingen inzake de zetelverdeling in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en de Senaat uitdrukkelijk te behouden. De Nederlandstalige indieners van het "wetsvoorstel van 14 mei 2002 tot wijziging van het kieswetboek (...)" erkenden het verlies van waarschijnlijk twee of meer Nederlandstalige kamerzetels door de geschorste regeling voor de kieskringen Brussel-Halle-Vilvoorde en Leuven. Voorliggend wetsvoorstel zorgt ervoor dat de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde gesplitst wordt zonder dat Vlaamse zetels verloren gaan. Alleen de demografische evolutie in Brussel zorgt voor het verlies van een Vlaamse zetel.

3.2 Met respect voor de Grondwet

Het wetsvoorstel voert voor de Senaat en de Kamer van Volksvertegenwoordigers de horizontale splitsing van de kieskring door in een kieskring Vlaams-Brabant (Brussel-Halle-Vilvoorde-Leuven) en een kieskring Waals-Brabant (Brussel-Nijvel), mét respect voor de Grondwet.

Artikel 63 van de Grondwet legt het aantal leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers vast op 150. Elke kieskring telt zoveel keren een zetel als de federale deler in het cijfer van de bevolking van de kieskring begrepen is. De federale deler wordt verkregen door het bevolkingscijfer van het Rijk te delen door honderdvijftig. De indeling van de leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers over de kieskringen wordt door de Koning bepaald in verhouding tot de bevolking. Het cijfer van de bevolking van elke kieskring wordt om de tien jaar vastgesteld door een volkstelling of door enig ander middel, bepaald door de wet. (art. 63, § 3, tweede lid, oud art. 49, § 3, tweede lid)

Het N-VA-voorstel wendt deze laatste bepaling aan om de bevolking van de twee nieuwe kieskringen Vlaams-Brabant en Waals-Brabant wettelijk vast te leggen
.

Hiervoor wordt een quasi volstrekt analoge regeling gevolgd zoals deze geldt voor de verdeling tussen Vlamingen en Franstaligen van de Belgische zetels in het Europees Parlement (vervat in de Wet van 23 maart 1989 betreffende de verkiezing van het Europese parlement, gewijzigd door de Wet van 16 juli 1993 tot vervollediging van de federale staatsstructuur). Deze wet verwijst meermaals expliciet naar art. 63, § 3, tweede lid van de Grondwet.

Art. 10, § 3 van deze wet bepaalt de bevolking die ressorteert onder het Nederlandse kiescollege.

Deze wordt bepaald aan de hand van volgende optelsom: de bevolking van de Vlaamse kieskring + de bevolking van het administratief arrondissement Halle-Vilvoorde + de bevolking van het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad vermenigvuldigd met het percentage van het aantal geldig uitgebrachte stemmen op de Nederlandstalige lijsten ten opzichte van het totaal aantal geldig uitgebrachte stemmen bij de verkiezing van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad die het laatst heeft plaatsgehad.

Voor de bepaling van de bevolking die onder het Franse kiescollege ressorteert geldt een analoge optelsom: de bevolking van de Waalse kieskring + de bevolking van het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad vermenigvuldigd met het percentage van het aantal geldig uitgebrachte stemmen op de Franstalige lijsten ten opzichte van het totaal aantal geldig uitgebrachte stemmen bij de verkiezing van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad die het laatst heeft plaatsgehad.

Op basis van deze regeling bepaalt de Koning het aantal zetels dat aan elk kiescollege wordt toegekend (art. 10, § 4 , cfr. Koninklijk Besluit van 4 december 1997 tot vaststelling van het aantal zetels dat toegekend wordt aan het Franse kiescollege en het Nederlandse kiescollege voor de verkiezing van het Europees Parlement).

Op een analoge wijze bepaalt voorliggend wetsvoorstel de bevolking van de kieskring Vlaams-Brabant
.

De bevolking die onder de kieskring Vlaams-Brabant ressorteert, wordt bepaald door bij de bevolking van het administratief arrondissement Halle-Vilvoorde de bevolking van het administratief arrondissement Leuven en het deel van de bevolking van het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad te voegen, dat verkregen wordt door de bevolking van dit arrondissement te vermenigvuldigen met het percentage van het aantal zetels van de lijsten van kandidaten van de Nederlandse taalgroep zoals vastgelegd voor de volledige hernieuwing van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad ten opzichte van het totaal aantal zetels van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad.

De bevolking die onder de kieskring Waals-Brabant ressorteert , wordt bepaald door bij de bevolking van het administratief arrondissement Nijvel het deel van de bevolking van het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad te voegen. Dit deel wordt verkregen door de bevolking van het arrondissement Brussel-Hoofdstad te vermenigvuldigen met het percentage van het aantal zetels van de lijsten van kandidaten van de Franse taalgroep zoals vastgelegd voor de volledige hernieuwing van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad ten opzichte van het totaal aantal zetels van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad.

Conform artikel 10 en artikel 20 § 2 telt de Brusselse Hoofdstedelijke Raad bij de eerstkomende volledige hernieuwing 89 leden. 72 zetels worden verdeeld over de lijsten van kandidaten van de Franse taalgroep, 17 zetels worden verdeeld over de lijsten van de kandidaten van de Nederlandse taalgroep.

Het deel van de bevolking van het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad dat behoort tot de kieskring Vlaams-Brabant wordt derhalve als volgt bepaald (Nationaal Instituut voor de Statistiek Cijfers van de werkelijke bevolking, per gemeente, op 1 oktober 2001, Belgisch Staatsblad 28 mei 2002):

973 565 x 17 x 100/89 = 973 565 x 19,101123 % = 185 962.

Het deel van de bevolking van het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad dat behoort tot de kieskring Waals-Brabant wordt derhalve als volgt bepaald:

973 565 x 72 x 100/89 = 973 565 x 80,898876 % = 787 603

De kieskring Vlaams-Brabant telt zodoende volgende bevolking :

185 962 (arr. Brussel-Hoofdstad) + 562 503 (arr. Halle-Vilvoorde) + 458 871 (arr. Leuven) = 1 207 336 inwoners

De kieskring Waals-Brabant telt zodoende volgende bevolking :

787 603 (arr. Brussel-Hoofdstad) + 354 207 (arr. Nijvel) = 1 141 810 inwoners

Dit brengt ons voor de Kamerverkiezingen tot volgende zetelverdeling:

Vlaams-Brabant 17 zetels

Waals-Brabant 17 zetels

Voor Vlaams-Brabant gaan er dus geen zetels verloren, tenzij één maar dan wel door de bevolkingscijfers
.

In de arrondissementen Halle-Vilvoorde en Leuven kunnen de kiezers voor de Kamer enkel stemmen voor de lijsten ingediend in Leuven.

In het arrondissementen Nijvel kunnen de kiezers voor de Kamer enkel stemmen voor de lijsten ingediend in Nijvel.

In het arrondissement Brussel-Hoofdstad hebben de kiezers voor de Kamer de keuze tussen de lijsten van de kieskring Vlaams-Brabant of deze van de kieskring Waals-Brabant.

Ook voor de verkiezing van de Senaat kunnen de Brusselse kiezers kiezen voor een Vlaamse lijst of voor een Franstalige lijst. In Halle-Vilvoorde kunnen de kiezers enkel stemmen voor een lijst van de Vlaamse kieskring.

Zo wordt zowel voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers als voor de Senaat komaf gemaakt met de bestaande toestand waarbij (Franstalige) kiezers in het Vlaamse Halle-Vilvoorde kunnen stemmen voor Franstalig-Brusselse kandidaten
.

Auteur:
Nieuw-Vlaamse Alliantie
Danny Pieters, Kamerlid en Geert Bourgeois, algemeen voorzitter

Meer informatie:
Contactpersoon: Ben Weyts, woordvoerder
Telefoon: 02/219.49.30
Fax: 02/217.35.10
E-post: ben.weyts@n-va.be
Url: www.n-va.be