Ministerie van Buitenlandse Zaken


- Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

der Staten-Generaal

Binnenhof 4

Den Haag


- Directie Integratie Europa Bezuidenhoutseweg 67

2594 AC Den Haag


Datum


- 17 juli 2003

Auteur

G.A. Beschoor Plug


Kenmerk


- DIE-405/03

Telefoon


- 070-3485005


Blad


1/8

Fax


- 070-3486381


Bijlage(n)


- E-mail


- - die@minbuza.nl


Betreft


- Geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 21 juli 2003


---

Conform de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken en de Staatssecretaris voor Europese Zaken, de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 21 juli 2003 aan te bieden.

De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking

A.M.A. van Ardenne-van der Hoeven

Geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 21 juli 2003 Algemene zaken
Stand van zaken overige Raadsformaties
In zijn horizontale, coördinerende functie zal de Raad als gebruikelijk de werkzaamheden van de overige Raadsformaties bezien en, als daarvoor aanleiding bestaat, bespreken. Het overzicht dat het voorzitterschap voor dit agendapunt opstelt is nog niet beschikbaar.

Publiek debat over het voorzitterschapsprogramma Het Italiaanse voorzitterschap heeft de herziening van de Europese verdragen zoals voorbereid door de Europese Conventie boven aan zijn agenda gezet en zal in oktober van dit jaar de daartoe voorziene Intergouvernementele Conferentie openen.

Ter voorbereiding consulteert het voorzitterschap thans de lidstaten. De uitkomsten daarvan zijn verwachtbaar voor de informele bijeenkomst van de Raad ('Gymnich') op 5 en 6 september a.s.

Op de agenda voor het interne beleid van de Unie staat als immer een waaier van onderwerpen. Het Stabiliteits- en Groeipact en de problemen die diverse lidstaten ondervinden bij de handhaving ervan houden, zullen aandacht vragen. De regering treedt initiatieven van het voorzitterschap om de economische groei te bevorderen (zoals de 'agenda voor groei') constructief tegemoet, maar wil de bepalingen van het pact niet oprekken. Zij hecht in dat verband meer belang aan de Italiaanse ambities om het Europese concurrentievermogen te versterken door uitvoering van de Lissabon-agenda voor de modernisering van het sociale en economische beleid.

De regering steunt tevens de prioriteiten van het voorzitterschap op milieugebied zoals de implementatie van de klimaatafspraken uit Kyoto, een nieuwe aanpak van chemische stoffen en het ontwerpen van een geïntegreerd productbeleid. Bij energie en transport spelen liberalisatie, de kwaliteit van netwerken en de externe aspecten een belangrijke rol. Tenslotte wil Nederland de bereikte overeenstemming over het vernieuwde Gemeenschappelijk Landbouwbeleid doortrekken naar de nog niet hervormde sectoren suiker, olijfolie, katoen en tabak. Deze marktordeningen komen tijdens het Italiaanse voorzitterschap op de agenda.

Op het gebied van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid zal een van de belangrijkste onderwerpen de verdere uitwerking van de EU-veiligheids-strategie zijn. Daarnaast zal ook verder invulling moeten worden gegeven aan de vergroting van de effectiviteit van het non-proliferatiebeleid en van de strijd tegen het terrorisme. Op het gebied van het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid zal, naast aandacht voor lopende en eventueel nieuwe operaties, vooral worden gekeken naar de militaire capaciteiten in het licht van de kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen die de Unie zich voor 2003 heeft gesteld.

Het Italiaans voorzitterschap verleent tevens hoge prioriteit aan de migratieproblematiek. De aandacht zal hierbij met name uitgaan naar de bestrijding van illegale immigratie. Zoals aangegeven door de Europese Raad van Sevilla in juni 2002 en herbevestigd door de Europese Raad van Thessaloniki in juni 2003, moet het komende halfjaar een aantal resultaten worden behaald. De richtlijn over de vluchtelingendefinitie en de minimumnormen voor de asielprocedure in de Unie moeten voor december 2003 worden aangenomen. Italië zal daarnaast de discussie over de buitengrensbewaking, de terugkeerproblematiek en de relaties met derde landen op het gebied van migratie verder willen voeren. De regering vindt het belangrijk dat de lidstaten tot een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid komen, waarbij de inzet zal zijn dat nationale verantwoordelijkheden niet door Europees beleid teniet worden gedaan.

Externe betrekkingen
Midden-Oosten
De Raad zal stilstaan bij de recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Niettegenstaande de positieve ontwikkelingen, zoals de afspraken tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit (PA) over terugtrekking van het Israëlische leger uit delen van Gaza en Betlehem, alsmede het bestand dat de PA met de oppositie (o.a. Hamas en Jihad) heeft gesloten, blijft de situatie bijzonder broos. De onderhandelingen tussen Israël en de PA over de vrijlating van Palestijnse gevangenen dreigt de uitvoering van de roadmap te vertragen en tot ongewenste interne spanningen te leiden, die vervolgens een bedreiging vormen voor de roadmap zelf. De Unie dient derhalve bij de partijen te blijven aandringen op spoedige uitvoering van alle maatregelen zoals vermeld in de eerste fase van de roadmap. De EU dient ook bij de VS het belang hiervan te blijven onderstrepen en moet zelf actief betrokken blijven op alle mogelijke terreinen om de uitvoering van de roadmap te ondersteunen.

Irak
De Raad zal spreken over de algehele situatie in Irak en constateren dat het politieke proces nu op gang komt en de eerste vertegenwoordigende Iraakse instellingen zijn gevormd. De samenwerking tussen de Autoriteit en de Verenigde Naties in Bagdad neemt toe. Daarnaast zal worden gesproken over de invulling van de conclusies van de Europese Raad van Thessaloniki, waarin de bereidheid van de Unie wordt uitgesproken om een substantiële bijdrage te leveren aan de wederopbouw van Irak.

De Commissie heeft voorstellen geformuleerd over concrete mogelijkheden voor EU-steun aan Irak. De regering is van mening dat de ontwikkelingen op het politieke vlak positief stemmen en verwelkomt de verbeterde samenwerking tussen de Autoriteit en de VN. Zij zal bepleiten dat de Unie nu op korte termijn concrete bijdragen aan de wederopbouw van Irak in brede zin moet leveren.

Iran
De Raad zal zich buigen over het vervolg op de conclusies over Iran van de Raad en de Europese Raad in juni jl.. Belangrijkste vraag is welke gevolgen uitblijvende vooruitgang op de vier gebieden van aandacht (non-proliferatie, terrorisme, mensenrechten en het vredesproces in het Midden-Oosten) zal hebben voor de relatie tussen de Unie en Iran. De regering acht het van groot belang dat Iran het beweerde vreedzame karakter van zijn kernenergieprogramma staaft door afsluiting van een Additioneel Protocol met het IAEA, om zodoende inspecties toe te laten. Bovendien zal Nederland de belemmeringen van de democratische vrijheden in Iran aan de orde stellen, evenals de positie van Iraanse politieke gevangenen.

Doodstraf

Het Italiaans voorzitterschap is voornemens tijdens de komende AVVN een resolutie in te dienen inzake een wereldwijd moratorium op de doodstraf. Een dergelijke resolutie werd eerder in 1999 ingediend, maar moest door de Unie worden teruggetrokken vanwege de vele ondermijnende amendementen op de tekst. In de Mensenrechtencommissie wordt er wel steeds een EU-resolutie aangenomen inzake de doodstraf.

De regering acht de tijd nog niet rijp voor een hernieuwde poging in de AVVN.

Het risico dat een dergelijke tekst alleen zou kunnen worden aangenomen in een vorm die schadelijk zal zijn voor het EU-doodstrafbeleid, is groot.

De Nederlandse inzet zal dan ook zijn te voorkomen dat er koste wat kost een doodstrafresolutie in de AVVN komt. Het uitblijven van een AVVN-resolutie betekent niet dat de EU haar doodstrafbeleid niet kan blijven uitdragen en door middel van demarches in verschillende landen naar moratoria op de doodstraf kan toewerken. Bovendien zal, evenals voorgaande jaren, in verschillende EU-interventies in de AVVN zoveel mogelijk een verwijzing naar de doodstraf worden opgenomen.

Westelijke Balkan
De Raad zal spreken over de vorderingen die worden geboekt bij de totstandkoming van een actieplan voor een functionerende interne markt tussen Servië en Montenegro. Dit actieplan is noodzakelijk wil Servië en Montenegro in aanmerking komen voor een Stabilisatie- en Associatieovereenkomst met de EU. Een dergelijke overeenkomst kan immers pas worden geïmplementeerd als beide deelrepublieken heldere afspraken hebben gemaakt over de onderlinge afbakening van competenties. De Commissie meent dat beide deelrepublieken de laatste maanden goede voortgang hebben geboekt in de onderhandelingen, maar dat een aantal kwesties moet nog worden opgelost, zoals de harmonisatie van de handelstarieven van Servië en Montenegro.

Met de Commissie meent de regering dat een duurzaam actieplan voor een functionerende interne markt een belangrijke voorwaarde is om tot contractuele betrekkingen met Servië en Montenegro over te gaan. Tegelijkertijd is het van belang dat Servië en Montenegro niet verder achterop raakt in het Stabilisatie- en Associatieproces. Nederland is dan ook eens met het voornemen van de Commissie om in het najaar een haalbaarheidstudie te ondernemen naar een Stabilisatie- en Associatieovereenkomst.

Afrika/Grote Meren-regio

De Raad zal zich buigen over de situatie in de Grote Meren regio en het verloop van de EU-geleide operatie Artemis. De regering verwelkomt de actieve betrokkenheid van de Unie bij het vredesproces en is van mening dat de Unie hierbij een integrale benadering moet volgen. Ten eerste moet de EU het vredesproces in de DRC en de nu overeengekomen interim-regering ondersteunen en aandringen op strikte naleving van de akkoorden van Arusha en Pretoria. Voor wat betreft Oost-Congo - en in het bijzonder de Ituri-regio - is het van groot belang dat de Veiligheidsraad spoedig besluit tot een versterking van het mandaat van MONUC om slagvaardiger te kunnen optreden en direct na beëindiging van de EU-geleide operatie Artemis haar taken over te nemen.

Daarnaast dient druk te worden gehandhaafd op de regeringen van de DRC, Uganda en Rwanda om zich buiten het conflict in Oost-Congo te houden en te stoppen met het leveren van steun aan betrokken partijen; er bestaan serieuze aanwijzingen dat bevoorrading van militia's doorgaat niettegenstaande de ontkenning hiervan door de drie landen. De Burundese rebellen moeten de wapenstilstanden respecteren en aanvallen staken. Het is evenwel ook zaak dat het leger met grote terughoudendheid optreedt, hetgeen tot nu toe niet het geval lijkt te zijn.

Tenslotte dienen de noodhulpinspanningen aan Oost-Congo te worden opgevoerd om de humanitaire situatie te verlichten en de getroffen bevolking bij te staan. De regering overweegt hieraan een extra bijdrage van één miljoen euro te leveren.

Voorbereiding WTO-conferentie te Cancún

De Raad zal naar verwachting conclusies aannemen over de vijfde Ministeriële bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in Cancún in september 2003 en de voorbereidingen daarvoor door de Europese Unie.

De vierde WTO Ministeriële (Doha, november 2001) besloot tot het starten van een nieuwe WTO onderhandelingsronde, de 'Doha Development Round'. De eerste anderhalf jaar van de onderhandelingen verliepen stroef. In september a.s. moet in Cancún de tussenbalans worden opgemaakt. Nu de Unie tot overeenstemming is gekomen over de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid bestaat er uitzicht op versnelling van het onderhandelingsproces. In Cancún zullen in ieder geval tussenresultaten moeten worden geboekt op de terreinen landbouw, markttoegang voor industrieproducten, implementatiekwesties, Special and Differential Treatment (SDT) van ontwikkelingslanden, Trade Related Intellectual Property Rights (TRIPs) en de zgn. Singapore issues (investeringen, mededinging, handelsprocedures en transparantie van overheidsaanschaffingen).

Commissiemededeling fundamentele arbeidsnormen

De Raad zal naar verwachting conclusies aannemen die zijn opgesteld naar aanleiding van de Commissiemededeling van juli 2001 getiteld 'Bevordering van fundamentele arbeidsnormen en verbetering van de sociale governance in de context van de globalisering' (COM (2001) 416 def).

De mededeling gaat in op de ontwikkeling van het onderwerp 'arbeidsnormen' in de afgelopen jaren, waarbij een overzicht wordt gegeven van de uitgangspunten van het EU-beleid.

In de concept Raadsconclusies wordt onder andere ingegaan op de samenwerking tussen de Commissie en de internationale arbeidsorganisatie (ILO), de dialoog tussen de WTO en de ILO, de sociale clausule van het huidige Algemeen Preferentieel Systeem (APS), maatschappelijk verantwoord ondernemen en technische assistentie ter bevordering van de naleving van de fundamentele arbeidsnormen.

De regering steunt het bredere doel dat de Commissie met deze mededeling nastreeft, te weten het uitzetten van een strategie om 'social governance' en de implementatie van fundamentele arbeidsnormen te verbeteren. Nederland benadrukt dat de internationale dialoog over de sociale dimensie van globalisering, waaraan ook de WTO en andere internationale organisaties deelnemen, vanuit de ILO gevoerd dient te worden. Met het oog op het onderhandelingsklimaat tijdens de naderende Ministeriële Conferentie van de WTO in Cancún (zie hierboven) dienen de Raadsconclusies op weloverwogen wijze onder de aandacht van partners te worden gebracht.

Europees Veiligheids- en Defensiebeleid

De Raad zal zich buigen over de mogelijke verlenging van de EU-geleide militaire operatie Concordia in Macedonië van 30 september tot 15 december a.s., naar aanleiding van een recent verzoek terzake van de Macedonische president Trajkovski aan Hoge Vertegenwoordiger Solana. Nederland levert twee militairen aan de EU-geleide troepenmacht. Naar verwachting zal de Raad positief op het Macedonische verzoek reageren.

Wellicht zal een eerste gedachtewisseling plaatsvinden over de mogelijke opvolging van Concordia door een EU-geleide politiemissie na 15 december a.s.. Deze missie zou gericht zijn op ondersteuning van het Macedonische ministerie van Binnenlandse Zaken en de politie op centraal en lokaal niveau, teneinde hervormingen doorgang te laten vinden en de crisisbeheersingscapaciteit van de politie te vergroten. President Trajkovski heeft in zijn brief aan HV Solana laten weten belangstelling te hebben voor een dergelijke opvolging. De regering staat in principe niet afwijzend tegenover de eventuele stationering van een EU-politiemissie in Macedonië, maar deze ideeën behoeven nadere uitwerking. Hierbij dient ook goede afstemming plaats te vinden met de activiteiten die de OVSE op dit terrein onderneemt.

Daarnaast zal de Raad vermoedelijk kort spreken over de samenwerking tussen de EU en de VN op het gebied van crisisbeheersing en hierover wellicht Raadsconclusies aannemen. Daarbij komen dan onder andere aan de orde de wijze waarop mogelijke EU-bijdragen voor VN-operaties op het gebied van crisisbeheersing het beste operationeel kunnen worden ingevuld en de planning die daarvoor nodig is.

Internationaal Strafhof

Op Nederlands verzoek zal de Raad aandacht geven aan het Internationale Strafhof (ICC). De regering is van mening dat het wenselijk is nogmaals het belang te onderstrepen dat de Raad hecht aan de richtlijnen die hij in september 2002 heeft opgesteld ten aanzien van het ICC. Ook zou waardering kunnen worden uitgesproken voor de landen die deze richtlijnen hebben gevolgd in reactie op de voorstellen van de VS over het afsluiten van bilaterale akkoorden.


---