6 nov 2003 - Inbreng VVD bij hoofdlijnendebat WAO
De woordvoerder van de VVD Tweede-Kamerfractie, Bibi de Vries, bracht de
volgende hoofdpunten naar voren bij het hoofdlijnendebat over de WAO.
Voorzitter, de VVD is blij dat dit kabinet de problematiek rond de WAO
daadwerkelijk wenst aan te pakken. Het is goed dat de contouren van een
nieuw stelsel voor ons ligt en dat we hier vanavond over kunnen spreken.
We hebben in Nederland +/- 1 miljoen mensen in de WAO en dat is veel te
veel. Als je daarbij optelt dat wij meer dan 400.000 werklozen hebben
(volgend jaar meer dan 500.000) dan zijn dat veel inactieve mensen op de
beroepsbevolking van 7.5 miljoen mensen. Eén van de thema's van dit
kabinet is dan ook meer mensen langer aan het werk en de VVD ondersteunt
dit.
Voorzitter, in het huidige stelsel hebben we een aantal problemen die in
het nieuwe stelsel moeten worden opgelost. Bijvoorbeeld: 1. Jonge
vrouwen, 25 jaar, 2 kindjes, hoge hypotheek wordt ziek. Verzekeringsarts
zegt 'ja deze mevrouw heeft inderdaad wat', maar hij mag niet verder dan
de medische kant kijken. Hoe wordt dit probleem opgelost? 2. Iemand is
gedeeltelijk arbeidsongeschikt, werkt gedeeltelijk in de bouw en heeft
een zwakke rug. De arbeidsdeskundige zegt tegen deze meneer 'als u in de
bouw blijft werken, blijft u steeds in de WAO, u moet eigenlijk heel
ander werk doen'. De man zegt 'nee'. Hoe kan het zijn dat wij toch
steeds voor de extra WAO kosten opdraaien als deze man weer door z'n rug
gaat en zich ziek moet melden? 3. Het is bekend dat arbeidsconflicten
vaak tot ziekmeldingen leiden en soms komt men ook vervolgens in de WAO.
Hoe wordt dit probleem effectief in het nieuwe systeem eruit gefilterd?
Voorzitter, dit zijn voorbeelden uit de keuringspraktijk van nu en ik
vraag de minister duidelijk te maken dat we van dit soort problemen af
zijn.
Voorzitter, in het nieuwe systeem valt en staat ook alles met de
definitie 'duurzaam arbeidsongeschikt'. Hoe gaat de minister dat
uitwerken? Komt er een lijst met ziekten en als je die ziekte hebt kan
je in aanmerking komen voor een WAO-uitkering. Of komt er bijvoorbeeld
een lijst met aandoeningen die in 5 jaar behandelbaar zijn. Dit laatste
heeft de voorkeur van de VVD. Graag een toelichting van de minister.
De VVD wil ook nadere informatie over de keuringsmomenten. Stel voor
iemand ligt in coma en na een half jaar is volgens de artsen echt
duidelijk dat deze persoon duurzaam arbeidsongeschikt is, moet de
werkgever dan toch 2 jaar doorbetalen of is er een flexibel
keuringsmoment mogelijk voor dit soort extreme gevallen? Onderzoek lijkt
de VVD zinvol. Het moet overigens geen aanzuigende werking hebben.
En van wat de VVD-fractie zwaar op de maag ligt zijn de wijzigingen die
zijn voorgesteld bij het sociaal akkoord t.a.v. de 70% loondoorbetaling
bij ziekte.
De VVD vond het goed dat het kabinet eerst voorstelde dat als in het 2e
ziektejaar collectief het loon werd aangevuld, dat je dan werd geacht
niet voldoende te hebben gedaan aan je reïntegratie. En derhalve geen
WAO-uitkering. Waarom is dit goede voorstel verlaten? Als de bonden voor
2004 en 2005 toch aanvullen gaat de Pemba niet weg en de uitkeringen
niet omhoog. Is dat niet te zwak?
Bovendien zou de VVD-fractie meer wettelijke prikkels zien in het eerste
ziektejaar voor de werknemers. We weten allemaal dat als je er bij
ziekte snel bij bent, je een hoop ellende kunt voorkomen. Zou het niet
beter zijn ook in het 1e ziektejaar te zeggen: geen aanvulling boven 85%
of 90% en anders geen WAO-uitkering. Wellicht zijn er nog andere
prikkels in het 2e ziektejaar denkbaar. Graag een reactie van de
minister.
De VVD is van mening dat als de 2-jarige nullijn van het sociaal akkoord
niet wordt gehaald en als er bij het 2e ziektejaar toch collectief wordt
aangevuld boven de 70% dat de algemeen verbindend verklaring van cao's
op de agenda gezet moet worden.
Voorzitter, heb ik nog een vraag over de EGB (Extra Garantieregeling
Beroepsrisico's). Betekent dit dat als je een uitkering krijgt er geen
claim meer bij de rechter tegen de werkgever kan worden ingediend?
Voorzitter, dan het hele verhaal ten aanzien van gedeeltelijk
arbeidsgeschikten, de WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk
Arbeidsgeschikten). Als je het nu hebt over eenvoud van regelgeving, dan
lijkt het hier te mislukken. Maar, het punt voor dit korte
hoofdlijnendebat wat ik nu wil maken is of deze WGA-regeling publiek of
privaat moet worden uitgevoerd. Waarom heeft de minister nog geen keuze
gemaakt? De minister heeft de heren Kist en Keuzekamp gevraagd hier wat
zinnigs en onafhankelijks over te zeggen. Keuzekamp gaat voor een
verzekeraar werken. Maar ook zij maken geen keuze. De VVD wil voor de
begrotingsbehandeling SoZaWe een keuze van deze minister hebben. Wat
vindt de minister van het rapport Kist/Keuzekamp. Van de plusjes en de
minnetjes?
- Als het privaat zou moeten worden uitgevoerd welke publieke waarborgen
zou je dan moeten hebben?
- Als het publiek zou moeten waar kan je het UWV dan op afrekenen?
- Wie kan de reïntegratie het best doen volgens de minister, enz.
Het lijkt de VVD zinvol hier voor de begroting SoZaWe duidelijkheid over
te hebben.
Tot slot. De VVD is positief over de aanpassing van het
schattingsbesluit. Al met al is de VVD blij met de aanpak van de
regering, maar er zijn ook nog vele vragen.
VVD