Ministerie van Justitie


http://www.justitie.nl

MIN JUS: Landelijke voorzieningen stimuleren mediation

Wiebe Alkema
070-3707225

4453
20.04.04

LANDELIJKE VOORZIENINGEN STIMULEREN MEDIATION

Er komen voorzieningen voor mediation bij de gerechten en de juridische loketten voor rechtsbijstand. Rechtzoekenden kunnen daar terecht voor informatie en advies over mediation. Ook kunnen zij worden doorverwezen naar mediators. Voor 2005 is een bedrag van 5,2 miljoen euro gereserveerd. Naar verwachting zullen in 2007 de voorzieningen bij alle gerechten en juridische loketten zijn gerealiseerd. Dit staat in een brief die minister Donner vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.
Het besluit van de bewindsman meer prioriteit aan mediation te geven, past in het streven om conflicten op te lossen waar ze thuis horen. Dat is lang niet in alle gevallen via de rechter. Mediation kan helpen voorkomen dat conflicten escaleren en verder juridiseren. Als mensen kiezen voor mediaton kunnen tegelijkertijd langdurige en kostbare juridische procedures worden vermeden. Dit kan op termijn bijdragen aan een vermindering van de druk op de rechterlijke macht. Bij de juridische loketten voor rechtsbijstand komen in mediation gespecialiseerde functionarissen om rechtzoekenden adequaat voor te lichten en te adviseren, en eventueel door te verwijzen naar een mediator. Na verloop van tijd zullen ook loketmedewerkers worden opgeleid en belast met deze taak. De landelijke organisatie die de invoering van de nieuwe rechtsbijstandorganisatie begeleidt, heeft een coördinator die zich speciaal bezighoudt met de mediationvoorzieningen bij de juridische loketten.
Ook bij de gerechten wordt geïnvesteerd in opleidingen. Rechters en gerechtssecretarissen krijgen cursussen om partijen naar mediators door te verwijzen. De rechter of gerechtssecretaris verwijst niet naar één bepaalde mediator, maar partijen kiezen zelf een gekwalificeerde mediator met ondersteuning vanuit het aanspreekpunt bij de gerechten. De voorzieningen bij de gerechten regelt de rechterlijke macht zelf. Het is niet de bedoeling dat de rechterlijke macht zelf mediations gaat uitvoeren. Mediation is geen taak van de rechterlijke macht. Rechters kunnen wel in vrije tijd als mediator optreden maar niet in zaken die van het eigen gerecht afkomstig zijn. Kosten voor mediation zijn voor rekening van partijen met uitzondering van minderdraagkrachtigen, zij krijgen een financiële tegemoetkoming in de vorm van een toevoeging. Die wordt gebaseerd op de huidige Wet op de Rechtsbijstand. Bij een toevoeging voor mediation werkt de mediator met het uurtarief van de sociale advocatuur. Daarnaast zullen de Raden voor Rechtsbijstand een bedrag van 200 euro per mediation uitkeren als het advies van de rechter wordt opgevolgd de hulp van een mediator in te roepen. Dit staat overigens los van de draagkracht van betrokkenen. Partijen hebben immers al griffiegeld betaald en kosten gemaakt voor de bijstand van een advocaat omdat al voor een gerechtelijke procedure is gekozen. Minister Donner beoogt met de tijdelijke stimuleringsmaatregel de kosten te dekken van de aanvangsfase van de mediation waardoor de totale financiële lasten voor de deelnemende partijen beneden een acceptabele grens blijven en er geen onnodige drempel voor deelname wordt opgeworpen. Het gaat doorgaans om een eerste kennismaking met mediation. De bewindsman bekijkt per jaar of de regeling moet worden aangepast of voortgezet.
Burgers zijn nog onvoldoende op de hoogte van de mogelijkheden van mediation. Daarom wil minister Donner niet alleen inzetten op een brede algemene informatievoorziening richting publiek, maar ook op medewerking van verschillende beroepsgroepen zoals advocaten, vakbondsjuristen en rechtsbijstandverzekeraars. Daarnaast is een rol weggelegd voor sociaal raadslieden, maatschappelijk werkers en instanties als de Kamers van Koophandel, het Midden-en Kleinbedrijf Nederland en het Nederlands Mediation Instituut.

Mediation is een vorm van geschilbeslechting waarbij de verantwoordelijkheid voor de oplossing van een conflict bij partijen zelf ligt. Daarmee verschilt mediation van andere vormen van alternatieve geschilbeslechting zoals arbitrage en bindend advies waarbij uiteindelijk een derde een beslissing neemt in het conflict. Uit onderzoek is gebleken dat acceptatie van een zelf gekozen oplossing groter is. Gemaakte afspraken worden vaker nagekomen.

Bij mediation is de onderhandelingsbereidheid van partijen van doorslaggevende betekenis. De praktijk wijst uit dat partijen en raadslieden niet alleen voorafgaand maar ook tijdens een gerechtelijke procedure bereid zijn te kiezen voor deze vorm van alternatieve conflictoplossing.
De minister wil de toepassing van mediation op alle terreinen bevorderen met uitzondering van het strafrecht.