Ministerie van Justitie

Persbericht

Aanpak misbruik huizenveilingen en hypotheekfraude 16 juni 2005
Minister Donner kondigt maatregelen aan om misstanden bij gedwongen verkoop van woningen aan te pakken. Ook wil hij onderzoeken wat er verder gedaan kan worden aan de hypotheekfraude. De problemen met executieveilingen doen zich met name voor in de achterstandswijken van Rotterdam en Den Haag.

Dit blijkt uit een brief van minister Donner die naar de Tweede Kamer is gestuurd. De bewindsman komt hiermee tegemoet aan een toezegging die hij de Kamer in april deed tijdens het debat over mogelijke misstanden bij huizenveilingen.

In de komende maanden wordt onderzoek gedaan naar de aard en omvang van de problemen. Er worden zoveel mogelijk gegevens verzameld met het oog op de te nemen maatregelen. Daarbij wordt kritisch gekeken naar de organisatie van executieveilingen en de rol van de notaris. De minister sluit niet uit dat hij de veilingvoorwaarden aanpast of andere mogelijkheden gebruikt om te executeren, bijvoorbeeld via het internet.

Daarnaast wil hij de problemen oplossen rond de bezichtiging van een woning voor aanvang van de veiling. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) neemt mogelijke kartelvorming onder de loep. De bewindsman wil dat er meer klachten worden ingediend bij de tuchtrechter of aangifte wordt gedaan als personen of organisaties op misstanden stuiten. Verder vindt hij dat beter gebruik kan worden gemaakt van bestaande regels om in te grijpen. Mocht dat niet lukken dat overweegt de minister nieuwe wet- en regelgeving.

Volgens minister Donner is er op grond van signalen uit de samenleving voldoende aanleiding om de gang van zaken rond huizenveilingen en de verstrekking van hypotheken grondig door te lichten. Instanties als de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), de Stichting Fraudebestrijding Hypotheken (SFH) en de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) delen de zorgen over de huidige situatie en hebben hun medewerking toegezegd aan een gezamenlijk plan van aanpak om de problemen op te lossen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de handelaren zelf, de illegale verhuurders en de bewoners van de panden, maar ook naar de rol van geldverstrekkers, makelaars, taxateurs en notarissen. Verder is overleg begonnen met de ministeries van Economische Zaken, Financiën en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer vanwege hun beleidsverantwoordelijkheid.

Een aantal veilingen in steden als Den Haag en Rotterdam kenmerkt zich door een gesloten cultuur waarbij regelmatig sprake lijkt van samenspanning en soms van intimidatie van andere kopers door onroerendgoedhandelaren. De minister schrijft de Kamer dat samenspanning en intimidatie niet eenvoudig zijn aan te tonen. Particulieren komen niet of nauwelijks op huizenveilingen. Kopers lopen het risico dat de eigenaar na de gedwongen verkoop en nog vóór de ontruiming onderdelen uit de panden sloopt of dat de woning is verhuurd. Een bezichtiging van de woning voor de executieveiling wordt vaak onmogelijk gemaakt. Daarnaast zijn er signalen dat notarissen moeite hebben een zo hoog mogelijke veilingopbrengst te realiseren, terwijl zij deze door de wetgever toebedeelde taak wel hebben.

Verder blijkt dat nog regelmatig geknoeid wordt met salarisgegevens en taxatierapporten. Ook is er een toename van hypotheekfraude in georganiseerd verband die extra aandacht vergt. Daarbij worden zogeheten katvangers gebruikt die de panden op naam krijgen. Zij hebben meestal geen of weinig inkomen waardoor het moeilijk is geld te vorderen en de financier met de schulden blijft zitten. Het gevolg is dat de werkelijke criminelen de dans ontspringen. Bij dubieuze transacties schijnt regelmatig gebruik te worden gemaakt van dezelfde taxateurs, notarissen en makelaars. Dit wordt onderzocht.

De bewindsman stuurt nog dit jaar een brief naar de Tweede Kamer met daarin de resultaten van het plan van aanpak. Hij zal daarbij aangeven welke maatregelen nodig zijn in aanvulling op eerdere maatregelen van instanties als de KNB en de SFH om misstanden bij gedwongen verkoop van huizen tegen te gaan en de fraude met hypotheken aan te pakken.