[Oosterse sfeermuziek]
Journaliste: Ik laat hem gewoon even lopen dan.
Journalist: Mooie heldere foto's nietwaar?
Journaliste: Dit is alweer een ruwe selectie.
Majoor Eric Jonkers: Met de journalisten die in het gebied
komen maakten we afspraken.
Dat gebeurde tijdens een briefing en dan legden we de spelregels uit
van de missie.
Noël van Bemmel: Ik heb daar nooit last van gehad
want ik als journalist heb ook mijn eigen ethische regels
wat ik wel en niet opschrijf.
Dus als iemand mij vertelt hoeveel springstoffen een Bushmaster kan hebben
voordat die echt kapot gaat, dat weet ik, maar dan denk ik:
dat ga ik niet opschrijven want de Taliban gaat dan zoveel opstapelen
dat het wel lukt.
Majoor Eric Jonkers: Echt de situatie dat dingen niet konden
dat had vaak te maken met de operational security.
Wordt er iets prijsgegeven van de procedures dan moet je zeggen:
Luister, even stop, maar dat kan natuurlijk niet.
Voice-over: In 2006 wordt Nederland overspoeld
met nieuws uit Uruzgan.
Het jaar daarop gaat het voornamelijk over de slachtoffers.
Astrid Kersseboom: Opnieuw zijn in Afghanistan
Nederlandse militairen gewond geraakt.
Tijdens een patrouille in de Baluchivallei
reed een pantserwagen op een bermbom.
In 2009 vermindert de aandacht voor Uruzgan.
Er wordt slechts nog bericht als daar echt reden toe is,
bijvoorbeeld tijdens de verkiezingen.
Journalist: Zaterdag, Chora.
De verkiezingen zijn nu al uren aan de gang.
Voice-over: Ondanks de pieken en dalen
blijft een selecte groep journalisten de missie intensief volgen.
Ze zijn steeds beter in staat Uruzgan zelfstandig te bezoeken,
een gevolg van de toenemende rust in de regio.
Majoor Eric Jonkers: Als je kijkt naar het fenomeen
embedded en unembedded journalisten,
dan wordt daar soms heel erg moeilijk over gedaan.
Dan wordt gezegd: embedded journalisten lopen aan de leiband van Defensie,
publiceren alleen maar datgene wat Defensie welgevallig is
en de unembedded journalisten dat zijn de cowboys
en die durven alles te vertellen.
Noël van Bemmel: Vroeger was er een persbijeenkomst
wat een soort toneelstukje was.
Dan werd je ingevlogen, alles glom, alles was in orde en je kon weer weg.
En er is nu toch wel een veel realistischer beeld mogelijk
omdat je met de troepen meegaat.
Majoor Eric Jonkers: Je komt op plekken waar je anders
niet komt.
Je kunt dingen van dichtbij meemaken,
en je kan als je je zaken goed voor elkaar hebt,
zowel het verhaal van de militairen horen,
maar je kunt ook met behulp van een tolk het verhaal horen van de mensen
met wie op dat moment gesproken is.
Noël van Bemmel: Helemaal als je
op 10-daagse patrouille gaat: je slaapt in de woestijn,
je ligt in je slaapzakje naast alle andere mannen daar,
dan vertellen zij toch wel veel meer dan dat je even langskomt.
Voice-over: In 2006 vertrekken 54 journalisten
vanuit Eindhoven naar Uruzgan, in 2007 67, in 2008 49,
in 2009 50 en in 2010 20.
In december 2006 roept het blad Elsevier de Nederlandse militairen
in Uruzgan uit tot persoon van het jaar.
Majoor Eric Jonkers: Ik denk dat zowel de krijgsmacht
als de media na vier jaar missie een stuk volwassener zijn geworden
in het kader van hoe gaan we met elkaar om.
Noël van Bemmel: De missie in Uruzgan was echt
een groots opgezette serieuze missie, waarbij er voor een journalist
van alles wat in zat: het is ontwikkelingswerk, het is diplomatie,
het is ook een ernst missie waarin echt gevochten wordt en soldaten sneuvelen.
Majoor Eric Jonkers: Het krampachtige is er vanaf.
We zijn niet bang om te laten zien dat ook wij fouten maken.
We zijn niet bang om een kijkje in de keuken te geven
en ik denk dat dat een absoluut winstpunt is.
Voice-over: In Uruzgan zelf
is geen televisiestation.
Mensen hebben er het geld en de techniek niet voor.
Er is ook lange tijd geen radio, maar in 2007 brengen de Nederlandse militairen
een radiostation in de lucht en delen onder de bevolking radio's uit
die op zonne-energie werken.
Het station zendt Afghaanse muziek uit, aangevuld met lokaal
en internationaal nieuws.
Het geeft de bevolking een eigen stem.
De volgende video in de serie 4 jaar Afghanistan toont de slag om Chora,
waar militairen weerstand moeten bieden tegen een grote overmacht Taliban.