Kamerbrief inzake Geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen d.d. 18 en 19 februari 2008

Graag bieden wij u hierbij de Geannoteerde Agenda aan van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen (RAZEB) van 18 en 19 februari 2008.

De minister van Buitenlandse Zaken,

Drs. M.J.M. Verhagen

De staatssecretaris voor Europese Zaken,

Drs. F.C.G.M. Timmermans

Geannoteerde Agenda van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen (RAZEB) van 18 en 19 februari 2008

Algemene Zaken

Voorbereiding Voorjaarsraad 13-14 maart 2008

De Raad zal een eerste versie bespreken van de geannoteerde agenda van de Europese Raad van 13 en 14 maart aanstaande. Dit document zal de basis vormen voor de ontwerpconclusies van de Europese Raad. Op het moment van schrijven van deze brief is nog niet bekend hoe deze agenda eruit zal zien.

Deze Europese Raad, de zogenaamde Voorjaarsraad, zal zoals gebruikelijk in het teken staan van de Lissabon-strategie. Dit betekent dat er gesproken zal worden over het rapport van de Commissie ten behoeve van de Voorjaarsraad. De Commissie heeft op 11 december jl. een strategisch rapport genaamd “Keeping up the pace of change” over de hernieuwde Lissabon-strategie gepresenteerd, inclusief voorstellen voor de volgende cyclus (2008-2010) van de strategie, waaronder de geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid en een nieuw Communautair Lissabon Programma. Het rapport bevat eveneens de landenspecifieke aanbevelingen voor de lidstaten en een mededeling over Lissabon-strategie en cohesiebeleid. Dit pakket aan mededelingen is bedoeld voor vaststelling tijdens de Voorjaarsraad 2008.

De Europese Raad zal tevens aandacht schenken aan het op 23 januari jl. door de Commissie gepresenteerde klimaat- en energiepakket. Het is de inzet van het Sloveense EU-voorzitterschap een tijdpad voor de afronding van de besluitvorming over het energie- en klimaatpakket vast te leggen en uitgangspunten te formuleren.

De Nederlandse inzet voor de Voorjaarsraad zal interdepartementaal worden voorbereid. De sociale partners en de milieubeweging zullen hierover geconsulteerd worden. Deze inzet zal voorafgaand aan de Europese Raad met uw Kamer besproken worden.

Externe betrekkingen

Westelijke Balkan

De Raad zal spreken over de situatie en vooruitzichten voor de Westelijke Balkan, meer in het bijzonder de relatie tussen de EU en Servië, mede in het licht van de binnenkort verwachte Kosovaarse onafhankelijkheidsverklaring. Als bekend, deed de RAZEB van 28 januari jl. het aanbod voor een politieke dialoog van de Raad aan Servië. Het blijft aan Servië zelf om de noodzakelijke stappen te zetten die verdere toenadering tot de EU mogelijk maken. De belangrijkste daarvan blijft het vereiste dat Servië volledig met het ICTY samenwerkt voordat de Stabilisatie en Associatie Overeenkomst kan worden ondertekend.

Op het moment van schrijven heeft er nog geen ondertekening van het politieke akkoord plaatsgevonden. Het aanbod voor een politieke dialoog tussen de EU en Servië heeft aanleiding gegeven tot een conflict binnen de Servische coalitieregering. Met name premier Kostunica verzet zich tegen aanvaarding van het aanbod.

Een Kosovaarse onafhankelijkheidsverklaring lijkt binnen afzienbare tijd verwachtbaar. Het EU-voorzitterschap heeft de intentie uitgesproken om snel daarna een gezamenlijke reactie van de lidstaten te bespreken. Nederland hecht eraan dat de tekst van de onafhankelijkheidsverklaring en de eveneens verwachte grondwet de strekking van het Ahtisaari-plan overnemen en dat de Kosovaarse autoriteiten zich verantwoordelijk opstellen tegenover de Servische minderheid. Voor wat betreft de gezamenlijke reactie van de Raad op de onafhankelijkheidsverklaring meent Nederland dat er kennis van kan worden genomen en dat de Raad kan vaststellen dat lidstaten volgens eigen procedures, overeenkomstig het internationale recht en op een zelf gekozen moment over kunnen gaan tot een eigen individuele beslissing over erkenning. Op deze wijze wordt enerzijds een gemeenschappelijke EU reactie gegeven terwijl de beslissing tot erkenning, die een nationale soevereine beslissing van staten is, aan de lidstaten gelaten.

Europees Nabuurschapsbeleid (ENB)

De Raad zal naar verwachting het belang onderstrepen van differentiatie en maatwerk binnen het algemene, gebalanceerde en coherente beleidskader dat het ENB biedt.

De Raad benadrukt in dit verband dat het ENB niet vooruitloopt op EU-lidmaatschap. De Commissie heeft in december 2007 een Mededeling uitgebracht die een goede basis lijkt te bieden voor het effectiever en aantrekkelijker maken van het ENB voor de buurlanden van de EU. Bij de versterking van het ENB zal prioriteit worden gegeven aan verdere economische integratie, mobiliteit en migratiebeheer, steun aan sectorale hervormingen en conflictoplossing. De Europese Commissie heeft op deze thema’s de afgelopen maanden voorstellen ontwikkeld, die onder het huidige Sloveense EU-voorzitterschap nader zullen worden geconcretiseerd.

Nederland steunt de versterking van het nabuurschapsbeleid en zal de verdere uitwerking van de voorstellen actief volgen. Nederland onderschrijft verder het belang van differentiatie binnen het ENB, waaraan bij een steeds groter aantal ENB-partnerlanden behoefte blijkt te bestaan.

Midden-Oosten vredesproces (MOVP)

De Raad zal spreken over de situatie in de regio, waaronder de ontwikkelingen in het vredesproces ná Annapolis. Daarbij zal aandacht worden besteed aan de situatie in Gaza en de recente zelfmoordaanslag in Israël. Er zal tevens worden gesproken over Libanon.

De grens tussen Egypte en Gaza is op 3 februari door Egyptische troepen gesloten. Hiermee kwam een einde aan de ongecontroleerde doorgang die was ontstaan nadat Hamas de grensmuur had doorbroken.

Op 4 februari vond in het Zuid-Israelische Dimona een zelfmoordaanslag plaats. Het was de eerste zelfmoordaanslag in Israël sinds januari 2007. De aanslag is opgeëist door de aan Fatah gelieerde Al Aqsa Martelaren Brigades en later ook door de militaire tak van Hamas. Israël voerde een dag later een vergeldingsaanval uit op een politiebureau in de Gazastrook.

De regering veroordeelt de zelfmoordaanslag in Dimona en heeft begrip voor Israëlische maatregelen ter bescherming van de bevolking. Nederland blijft het belang van proportionaliteit benadrukken en zal zich actief blijven inzetten voor heropening van de Gazaanse grenzen.

In Libanon blijft de intern-politieke situatie gespannen. De presidentsverkiezingen zijn (opnieuw) uitgesteld tot 11 februari aanstaande. Voorts werd het land opgeschrikt door een nieuwe bomaanslag, ditmaal tegen een politiefunctionaris die nauw betrokken was bij het onderzoek op de moord op oud-premier Hariri.

Afrika

Het voorzitterschap stelt zich voor om de discussie onder het agendapunt ‘ Afrika’ te concentreren op de situatie in Tsjaad. Daarnaast zal er ook aandacht kunnen worden gegeven aan de ontwikkelingen in Kenia. Nederland zal aandacht vragen voor de bevindingen van de ministers van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking n.a.v. hun recente reis naar Soedan en de regio, inclusief de bredere regionale context, waarover uw Kamer seperaat wordt bericht.

Tsjaad

De opmars van een coalitie van drie Tsjadische rebellengroeperingen vanuit Oost-Tsjaad naar de hoofdstad N’djamena lijkt vooralsnog te zijn gestuit. Thans is nog onduidelijk hoe de situatie zich nu verder zal ontwikkelen. Een verzoek van de rebellen voor een staakt-het-vuren in ruil voor onderhandelingen is door de regering verworpen.

Naast vele dodelijke slachtoffers zijn naar bekend is tussen 50.000 en 60.000 mensen verdreven naar Noord Kameroen en Nigeria. Frankrijk coördineert een EU-evacuatie vanuit de hoofdstad N’Djamena en heeft het grootste deel van de Europese buitenlanders inmiddels geëvacueerd.

De Raad zal verder spreken over de ontplooiing EUFOR TCHAD/RCA. Naar

aanleiding van de ontwikkelingen was door de EU besloten tot het tijdelijk opschorten van de ontplooiing van deze missie. Inmiddels is de situatie in Tsjaad opnieuw geëvalueerd en zal de verdere ontplooiing van de missie op 12 februari worden hervat.

Uit de recente ontwikkelingen in Tsjaad blijkt andermaal het belang van een regionale aanpak en een spoedige ontplooiing van EUFOR TCHAD/RCA. Nederland hecht sterk aan het behoud van de neutraliteit van deze missie.

Birma

De Raad zal mede op verzoek van Nederland over de actuele situatie in Birma spreken, inclusief de intentie van de Birmese regering om een referendum in mei 2008 te houden. Het Birmese regime is nog niet tegemoet gekomen aan de eisen van de internationale gemeenschap om een vreedzame en inclusieve dialoog met de oppositie te voeren, noch zijn de politieke gevangenen vrijgelaten. Voorts wordt het bezoek van VN-gezant Gambari door het regime gefrustreerd door het niet verlenen van een visum waardoor hij op zijn vroegst in maart naar Birma zal kunnen afreizen. EU-gezant Fassino bracht onlangs, in aanvulling op de inspanningen van VN-gezant Gambari, een bezoek aan Thailand. Fassino zal tevens bezoeken brengen aan andere Aziatische landen, waaronder Indonesië, India en Vietnam.

WTO

Op Frans verzoek zal de Commissie de RAZEB informeren over de stand van zaken in de WTO-Doha besprekingen. De voorzitters van de Geneefse onderhandelingsgroepen over industrietarieven (Non-Agricultural Market Acces, NAMA) en over landbouw brachten op 8 februari jl. herziene teksten uit met c onceptmodaliteiten voor een nieuw handelsakkoord waarin vooralsnog slechts marges worden aangegeven voor o.a. reductie inspanningen bij tariefverlaging en subsidievermindering.

De nieuwe teksten bouwen voort op de papers die sinds juli jl. in Genève in vooral technisch overleg werden besproken.

De bedoeling is dat de nieuwe teksten voldoende basis zullen bieden om rond Pasen in besprekingen op ministerieel niveau tussen de belangrijkste spelers een doorbraak in de onderhandelingen mogelijk te maken. Daartoe zullen naar verwachting eerst op senior ambtelijk niveau zogenoemde horizontale besprekingen in Genève noodzakelijk zijn, waarbij de onderhandelingen in de sectorale onderhandelingsgroepen naar een hoger niveau worden getild en mogelijke uitruilen kunnen worden bezien. Parallel zullen de onderhandelingen over andere onderwerpen zoals diensten en regels moeten worden geïntensiveerd.

Iran

Op 22 januari bereikten de ministers van Buitenlandse Zaken van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad in Berlijn een principeovereenkomst over de elementen van een nieuwe resolutie van de VN-Veiligheidsraad. De onderhandelingen hierover in New York zijn evenwel nog niet afgerond.

Het niet zeker dat het voorzitterschap de situatie rond het Iraanse nucleaire programma zal agenderen voor deze RAZEB.

Nederland hoopt dat binnen de VN-Veiligheidsraad op korte termijn overeenstemming bereikt kan worden zodat Iran opnieuw een helder, krachtig en eensgezind signaal krijgt om duidelijk te maken dat het land nog steeds niet voldoet aan hetgeen de internationale gemeenschap verlangt. Als VN Veiligheidsraad niet tot overeenstemming kan komen, blijft Nederland voorstander van maatregelen van de EU en gelijkgezinde landen.

EPA

De voortgang van de EPA-onderhandelingen (Economic Partnership Agreements) met de ontwikkelingslanden in Afrika, de Caraïben en met de Stille Oceaan (ACS-landen) zal op de RAZEB kort worden besproken.

Zoals bekend, is het niet gelukt de onderhandelingen in alle ACS-regio’s met volledige akkoorden af te ronden vóór de in het Cotonou Verdrag beoogde einddatum van 1 januari 2008. Wel kwam de Commissie eind 2007 interim-EPA’s overeen met vrijwel alle ACS-landen waarvoor op 1 januari een terugval in markttoegang tot de EU dreigde (de ‘niet-Minst Ontwikkelde Landen’ onder de ACS-groep).

Nederland steunt de voortzetting van de EPA-onderhandelingen, maar zal wijzen op de noodzaak dat de Commissie per regio de perspectieven realistisch inschat. Belangrijk is ook dat de ACS-landen nu duidelijk aangeven op welke wijze zij het EPA-proces verder willen ingaan.