Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken


Inspectie Gezondheidszorg waarschuwt voor gevaarlijk Russisch groeihormoon

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft recent illegaal groeihormoon van Russische makelij aangetroffen, zo bleek uit een persbericht van 17 juli 2002. Bij nader onderzoek bleek het uit menselijk weefsel verkregen groeihormoon te zijn. Van dit type groeihormoon is bekend dat er bij gebruik risico bestaat op de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, beter bekend als de menselijke variant van de 'gekke-koeien-ziekte' (BSE). Bij bodybuilding en krachtsporten komt het gebruik van groeihormoon voor. Omdat dit type groeihormoon nu in Nederland via de illegale handel verkrijgbaar is waarschuwt de IGZ voor de gevaren.

Groeihormoon en Creutzfeldt-Jakob
Sinds het midden van de jaren tachtig zijn artsen gestopt met het gebruik van groeihormoon dat verkregen werd uit menselijk weefsel. Dit was naar aanleiding van berichten van patiënten die groeihormoon gebruikt hadden en die de ziekte van Creutzfeld-Jakob kregen. Zij werden behandeld met menselijk groeihormoon vanwege ernstige groeistoornissen door onvoldoende aanmaak van eigen groeihormoon. Dit menselijk groeihormoon werd toentertijd verkregen door het te zuiveren uit hypofyses van overleden mensen. De hypofyse is een belangrijke hormoonklier gelegen in de hersenen. Voor de productie werden grote aantallen hypofysen gebruikt. Eén ampul kan afkomstig zijn uit honderden tot duizenden verschillende hypofysen. Eén of meerdere hypofysen zullen besmet zijn geweest. Toen de mogelijke besmettingswijze via groeihormoon van menselijke origine bekend werd, is in Nederland de uitgifte van dit groeihormoon direct gestaakt. Binnen een jaar kwam toen synthetisch verkregen groeihormoon beschikbaar, dat vrij is van besmettingen.

Ziekte van Creutzfeldt-Jakob
De ziekte van Creutzfeldt-Jakob, die beter bekend staat als de menselijke variant van de 'gekke-koeien-ziekte' (BSE), is een dodelijke hersenziekte. De ziekte kent een lange incubatietijd (tijd tussen de vermoedelijke besmetting en het optreden van de eerste symptomen). Deze varieert van 5 tot wel meer dan 30 jaar. Symptomen van de ziekte zijn o.a. onwillekeurige spierbewegingen, geheugenstoornissen en dementie. Het verloop van de ziekte is snel en overlijden volgt gemiddeld binnen zeven maanden na de eerste symptomen. De ziekte is ongeneeslijk en er bestaat geen test om vast te stellen of iemand besmet is en de ziekte zal ontwikkelen.

Effecten en bijwerkingen van groeihormoon
Uit diverse onderzoeken is bekend dat bij bodybuilding en bij krachtsporten groeihormoon wordt gebruikt. Het doel daarbij is krachttoename en verbeteren van het prestatievermogen. Het gebruik van groeihormoon zou de spiermassa kunnen vergroten. Uit studies is echter gebleken dat toediening van groeihormoon geen tot weinig extra effect heeft op spiermassa en spierkracht in vergelijking met alleen training. Soms wordt wel een afname van de vetmassa geconstateerd. Groeihormoon bevordert de groei van botten. De kaken, het voorhoofd, handen en voeten kunnen gaan groeien. Andere mogelijke bijwerkingen zijn: gewrichtsontstekingen, hoge bloeddruk, hartspierafwijkingen en diabetes. Groeihormoon moet niet verward worden met anabole steroïden, die ook in bovengenoemde sporten gebruikt worden.

Zwarte markt
Ondanks dat sinds 1986 synthetisch groeihormoon bestaat blijkt er nog steeds van dit mogelijke levensgevaarlijke menselijk groeihormoon verkrijgbaar te zijn op de illegale markt van dopinggeduide middelen. Dit uit het voormalige Oostblok afkomstige menselijke groeihormoon wordt vaak nog voor een zacht prijsje aangeboden ook, want groeihormoon is kostbaar. Het wordt doorgaans aangeboden als Russische STH of Somatotropine. Het NeCeDo waarschuwt bij regelmaat in haar voorlichtingsactiviteiten voor de gezondheidsrisico's van het gebruik van dit groeihormoon net als voor andere dopinggeduide middelen.

Russisch roulette
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) waarschuwt nu terecht voor de gevaren van dit type groeihormoon nu het illegaal beschikbaar is. Voor gebruikers van dit Russische groeihormoon bestaat er een risico om de ziekte van Creutzfeldt-Jakob op te lopen. Het dringende advies is om het middel SOMATOTROPINE niet te gebruiken. Een fotoafbeelding van het gevonden groeihormoon is te vinden op de site van de IGZ (www.igz.nl) .